Bitcoin là một ứng dụng quan trọng của blockchain, cốt lõi là sổ cái kế toán phân tán dưới nền tảng “phi tập trung”, thông tin giao dịch được củng cố theo thứ tự thành một block không thể bị giả mạo và không thể thay đổi, tích lũy dữ liệu lịch sử vào trong chuỗi, vì vậy có đủ đặc tính chia sẻ thông tin, không thể dịch chuyển, không thể thay đổi. Chính bởi vì Bitcoin lật đổ sổ cái tập trung truyền thống, vì vậy trở thành điểm nóng của quỹ tự bảo hiểm rủi ro và quỹ vốn mạo hiểm theo đuổi, giá trị coin từ tháng 5 năm 2010 đến tháng 1 năm 2018 tăng mạnh, từ mỗi BTC với giá 0.021 USD đã tăng mạnh lên 20,000 USD mỗi BTC. Nhưng gần đây Bitcoin đã liên tục suy giảm mạnh, vào ngày 14 tháng 11 năm 2018 BTC/USD đã giảm xuống 648.75 USD với mức giảm 10.36%; vào ngày 20 tháng 11 BTC giảm xuống 4100 USD với mức giảm hơn 16%; vào ngày 25 tháng 11 giảm xuống lần lượt 4200, 4100, 4000, 3900, 3800, 3700, 3600 và 3500 USD. Dưới sự giảm xuống của BTC, tổng thể tiền mã hóa đều suy giảm, Ripcoin và Ethereum đã giảm hơn 25% trong một tuần, điều này cho thấy sự chuyển biến trong xu hướng đầu tư vốn.

Vậy rốt cuộc Bitcoin có thể trở thành một loại tiền tệ thông thường không? Chỉ có trả lời câu hỏi này, bạn mới có thể hiểu bản chất của Bitcoin. Như chúng ta đã biết, tính năng chính của tiền tệ thông thường là đo lường giá trị. Mức biến động của giá Bitcoin quá lớn và không phải là thước đo giá trị hiệu quả. Ngoài ra, quan trọng hơn hết là tính chất nền tảng “phi tập trung” và sổ cái phân tán của Bitcoin, từ tính chất này đã quyết định Bitcoin không thể là một loại tiền tệ thông thường. Có 5 nguyên nhân chủ yếu như sau:

Thứ nhất, không có hiệu quả đòn bẩy của tiền tệ, hạn chế xã hội tái sản xuất mở rộng. Lao động tạo ra giá trị và thật ra vốn cũng tạo ra giá trị. Vốn có hiệu quả đòn bẩy mà sức lao động và các yếu tố sản xuất khác không có, thông qua chiết khấu lợi nhuận dự kiến trong tương lai, kích thích các yếu tố đầu vào giúp tái sản xuất mở rộng. Dựa vào điều này, tiền tệ cần phải không ngừng gia tăng sự cung cấp cùng với sự mở rộng sản xuất và sự phát triển kinh tế. Bitcoin rõ ràng không có tác dụng đòn bẩy của tài chính vốn vì tổng số lượng cố định của nó là 21 triệu và tốc độ sản xuất giảm một nửa sau mỗi 4 năm, không thể từng bước tăng đều cùng với sự phát triển kinh tế và cũng không thể hỗ trợ tiền tệ để mở rộng sự tái sản xuất của nền kinh tế thực.

Thứ hai, không có cơ chế chống lỗi (fault tolerance), không có lợi cho việc phát hiện giá trị vốn. Hệ thống tín dụng thế giới thực được tạo thành bởi các hợp đồng ký kết bởi chủ thể giao dịch, do không đủ thông tin và chủ thể giao dịch có sự hạn chế về lí trí nên hợp đồng ban đầu không hoàn hảo và cần được điều chỉnh theo diễn biến của giao dịch và đây cũng là một quá trình củng cố hệ thống tín dụng. Chính vì do hệ thống tín dụng thành lập dựa trên thông tin không đầy đủ và thiếu hợp lý của các giao dịch nên đã thúc đẩy tăng vốn đầu tư mạo hiểm và đầu tư giá trị, hỗ trợ phát hiện giá trị của công nghệ mới, nền kinh tế mới và ngành công nghiệp mới. Ngược lại, Bitcoin củng cố thông tin giao dịch thành một block không thể bị giả mạo và không thể thay đổi, nghĩa là hợp đồng không thể được điều chỉnh linh hoạt, mất đi cơ chế thử nghiệm lỗi và cơ chế chống lỗi, tác dụng phát hiện giá trị của vốn không thể tồn tại.

Thứ ba, độ cao giá trị không ổn định và làm suy yếu đặc điểm tăng giá trị vốn. Dựa vào cơ chế thanh toán trước tiền vốn, vốn được lưu chuyển tuần hoàn cùng với sản xuất xã hội và tái sản xuất mở rộng, và tiếp tục tăng giá trị. Nói cách khác, chỉ có tăng giá trị vốn, vòng tuần hoàn của nền kinh tế thực sự mới có thể lưu chuyển không ngừng. Nếu Bitcoin được sử dụng làm phương tiện thanh toán, vòng tuần hoàn sản xuất xã hội sẽ không bền vững. Một mặt, giá Bitcoin biến động kịch liệt, không thể đo lường liệu vốn có tăng giá trị hay không, cuối cùng dẫn đến không thể thực hiện sản xuất; mặt khác do sự thanh toán chậm trễ của Bitcoin. Mạng lưới Bitcoin bình quân 10 phút tạo ra một block, mỗi block có thể lưu trữ 600 đến 700 giao dịch. Dưới tình hình tắc nghẽn mạng, sau khi mỗi một giao dịch chuyển khoản cần phải “xếp hàng” chờ một vài block thì mới có thể được xác nhận. Giá trị coin không ổn định dẫn đến thanh toán chậm trễ, dẫn đến các bên giao dịch có thể sẽ xuất hiện lợi nhuận và lỗ ngẫu nhiên, điều này không thể chấp nhận trong logic của các nhà kinh doanh.

Thứ tư, “phi tập trung giả” dựa trên HashRate, không thể định hình lại hệ thống tín dụng. Lý do khiến Bitcoin tăng cao là do tính “phi tập trung” và sổ cái phân tán, cung cấp cơ chế tự tín nhiệm dựa trên công nghệ thuật toán đồng thuận, mã hóa thông tin, hợp đồng thông minh, từ đó định hình lại hệ thống tín dụng. Nhưng quá trình sản xuất Bitcoin là tìm kiếm một con số ngẫu nhiên thông qua tính toán số lượng lớn, để tăng tỷ lệ thành công “khai thác”, máy đào cần phải thông qua các phương thức như nâng cao tính năng chip xử lý, mở rộng quy mô thiết bị, giảm thiểu hao phí năng lượng v.v để nâng cao HashRate. Hiện tại, “bể máy đào” có HashRate Bitcoin mạnh nhất toàn cầu là được kiểm soát bởi quỹ phòng ngừa rủi ro và quỹ đầu tư mạo hiểm, tỷ lệ HashRate của top 10 “bể máy đào” là 80%. Ngoài ra, do độ tập trung cao của HashRate, “máy đào” có thể phát thông tin giả, thông tin kiểm soát dẫn đến sự sai lệch tín dụng. Điều này cũng trái với ý định ban đầu của Bitcoin là định hình hệ thống tín dụng.

Thứ năm, tín dụng cơ bản tương đối yếu dễ dẫn đến sự cắt giảm riêng tư của “thuế lạm phát (seigniorage)”. Hiện tại, tiền tệ của tất cả các quốc gia đều là tiền tệ có chủ quyền, tín dụng cơ bản đằng sau là thuế chính phủ và dự trữ vàng. Một trong những mục đích quan trọng của chính phủ trong việc phát hành tiền tệ là có được “thuế lạm phát”, ví dụ Cục dự trữ liên bang Mỹ thông qua phát hành USD và những sản phẩm của USD (như trái phiếu Mỹ) ra toàn thế giới, nhận được tài nguyên như tư liệu sản xuất, thành phẩm và thu “thuế lạm phát” của những người giữ USD thông qua khấu trừ chi phí. Tín dụng cơ bản của Bitcoin không phải là chủ quyền của chính phủ mà là một hóa đơn giao dịch không thể thay đổi và lưu trữ trên blockchain. Ai có càng nhiều Bitcoin và tiền mã hóa thì có thể trở thành “Cục dự trữ liên bang Mỹ” trong giới crypto và có được “thuế lạm phát” tương ứng. Rõ ràng rằng vai trò hiện tại của là quỹ phòng ngừa rủi ro kiểm soát “bể máy đào”, kết quả thực tế là giá trị coin từ mức cao 20,000 USD giảm xuống chưa đến 4000 USD.

Nói chung, trong năm vấn đề nói trên, giá trị coin không ổn định, số lượng không cân bằng lần lượt có thể được giải quyết bằng cách quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ phòng bảo hiểm rủi ro nhưng các vấn đề như sự thiếu sót cơ chế chống lỗi của giao dịch Bitcoin, tín dụng cơ bản của cơ chế đồng thuận yếu tạo ra khung công nghệ cơ bản của bitcoin là vấn đề không thể giải quyết mà đây là nguyên nhân gốc rễ của việc Bitcoin không thể trở thành tiền tệ thông thường.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here